මා හූනා

මං මේ කාමරේ ඉන්නෙ ඒක ගොඩක් කෑම ලැබෙන තැනක් නිසාම නෙවෙයි. මං මේ කාමරෙන් එහා දේවල් ගැන වැඩිය දන්නෙම නෑ. සමහරවිට මීට වඩා කෑම ලැබෙන තැන් මේ අවට ඇති. හැබැයි ඒ තැන්වල බියට්‍රිස් ඉන්න විධියක් නෑ. ඉතිං මං මෙතන.

මේකෙ දොර ඇරගෙන ඇතුලට එන මිනිස්සු එක එක විධියයි. හැබැයි ඒ හැමෝටම පොදු දේවලුත් තියෙනවා. ඉතිං මං එයාල දිහා බලං ඉඳල එයාලව කියවන්න උත්සාහ කරල තියෙනව. මං දන්න මගුලක් නෑ තමයි. ඒත් හූනු බිජ්ජක් වගේ තියෙන මොලෙන් ටිකක් කල්පනා කරන්න පුළුවන්.

බොක දාන ගමන් මිනිස්සුන්ගෙ ඉරියව් වෙනස් වෙන හැටි, එහෙම නැත්තං වෙනස් නොවෙන හැටි බලන එකත් වෙනම ආතල් එකක් ජෙහාන් අයියේ.

ඒ කොහොම වුණත් මං මනුස්සයෙක් වෙලා මිනිස්සු ගැන මේ වගේම හිතන කෙනෙක් වුණා නම් මං මිනිස්සු කියවන්න හොඳම තැන විදියට යොදා ගන්නේ මේ වගේ තැනක් තමයි. මිනිස්සුන්ගෙ නියම නිදහස් මූණු පේන්නෙ මේ වගේ තැනක. එක එක අයට පෙන්නන්න එක එක මූණු මිනිස්සුන්ට තියෙනව වෙන්න ඕන. ඇත්ත මූණ ලේසියෙන් කාටවත් හෙළිදරව් වෙන්නෙ නැති එකක් කියල මට හිතෙනවා. හැබැයි මේ කාමරේ වගේ තැනකදි ඒක එළිදරව් වෙනවා. මොකද මිනිස්සු මෙතනදි සෑහෙන නිදහස් වෙනවා. පෞද්ගලික වෙනවා. සරලවම එයාලට විතරක් අයිති එයාලගේ මොහොතක් ගෙවන්න හම්බෙන්නෙ මේ වගේ තැනකදි විතරයි. විශේෂයෙන් බොකක් දාන්න මේතනට එන මිනිහ නිදහස් මිනිහෙක්.

මිනිස්සු ජීවිතය ගැන කොයිතරම් සතුටු වෙනවද, පසුතැවෙනවා ද එහෙම නැත්තං කොයි තරම් දුක් වෙනවද, සතුටු පුරෝගන ඉන්නවද... මේ හැමදේම බලාගන්න පුළුවන් ඒ ගොල්ලො එයාලගෙම ලෝකෙක තනිවෙන ගඳ ගහන මොහොතකදි.

එහෙම මිනිස්සු දිහා බලන් ඉන්න වෙලාවක බැරි වෙලාවත් එයාල මාව දැක්කොත් මේ දවස්වලදි නං කට කොණින් හිනා වෙනව. හිනාවක් කියන්නත් බෑ. පොඩියට අනුකම්පාව ගෑවුණ එකක්. මාව දැක්කගමන් වැඩේ කරගෙන එලියට දුවන අයත් ඉඳ හිට එන්නෙ නැතිව නෙවෙයි. කොහොම වුණත් වල්ගෙ නැති හූනෙක්ට හිනා වෙන එක හරිම වැරදි වැඩක්.

මම සති දෙකකට කලින් වලිගෙ බළලෙක්ට දන් දුන්නා. එහෙට මෙහෙට දඟලන උඩ පනින වල්ග කෑල්ලත් එක්ක බළලා පොඩි වෙලාවක් සන්තෝස වුණා. ඒ ගැන දුක් වෙවී දවස් දෙක තුනක් හිටියා. බියට්‍රිස්ට මූණ දෙන්නවත් එලියට ආවෙ නෑ. මං දන්නෑ ඒක නිවට කමක් ද කියලා. ඕන වුණොත් වලිගය පූජා කරලා ජීවිතේ බේරගන්න එක අපිට උරුමයෙන් ආපු හැකියාවක් .

කකුල් දෙකෙන් පස්සේ පොඩි වල්ග කෑල්ලක් ඉතුරුවෙලා තියෙන කොට මිනිස්සු මං දිහා බලලා එක එක ඒව හිතනවා කියල මන් දන්නව. වල්ගෙ සාමාන්‍ය ගාණකට ආයේ හැදෙනකල්ම ඒක එහෙම තමයි. ඒක පසුතැවෙන්න කාරණයකුත් නෙමෙයි. සමහර දේවල් වලට ගැලවෙන්න දුන්නොත් විතරයි පවතින්න පුළුවන්. මිනිස්සු මට හිනාවෙන්නෙ ඒක දන්නෙ නැතුවද?

මිනිස්සුන්ට එක එක මූණු තියෙන්නෙ ගැලවෙන්න ඕන දේවල්වලට ඇලිල ඉන්න නිසා කියල මගෙ හූණු මොලේට තේරෙන තරම එයාලට තේරෙන්නෙ නෑ වෙන්න ඕන.

රිදී කාසි - පියදාස රන්පත්විල - පොත ගැන අදහස්

මේ පොත ගන්න හේතුව වෙන්න ඇත්තෙ පියදාස රන්පත්විල මහතාගෙ 'කොහොඹ යක්කු' කෙටිකතා පොත කියවා තිබීම වෙන්න ඕන. සමහර විට පිටුවක් දෙකක් කියවද්දි තේරුණ ඉතිහාසමය ගතියත් ඒකට හේතු වෙන්න ඇති.

රිදී කාසි නවකතාව මහනුවර රාජධානිය සමයේ මාතලේ සහ දඹුල්ල අවට ගම් කීපයක සිදුවන මනඃකල්පිත සිදුවීම් කීපයක් ඇසුරින් ලියවුණ එකක්. සෙංකඩගල රජු ලෙස හඳුන්වන්නේ දෙවන රාජසිංහ රජු වෙන්න ඇති. ඒ ගැන වැඩිය හිතන්න අවශ්‍ය නෑ.

යක්ෂ, භූත, ප්‍රේත විශ්වාසත්, කුල භේදයත් කතාවේ ප්‍රධාන මාතෘකාවක්. සාමාන්‍ය සමාජය වගේම සංඝ සමාජයත් කුල භේදයට ලක් වීම අතීතයේ අදට වඩා දරුණුවට වෙලා තියෙන්න ඇති. ඒ වගේම රාජ්‍ය පාලනයට 'ආගම' වගේ මිනිස්සුන්ට සංවේදී කාරණා අද වගේම එදත් යොදාගන්න ඇති.

පාලනාධිකාරියේ ඉහල ඉඳන් පහලට සියලු දෙනාම සාමාන්‍ය මිනිස්සුන්ව පෙලන්නත් ඇති. විශේෂයෙන් ධූරාවලියේ මැද සහ අග හිටපු, සාමාන්‍ය ජනතාවත් එක්ක කෙලින්ම ගැටුණු නිලධාරීන් ජනතාවට මළ කරදරයක් වෙන්න ඇති.

කතාවේ යටිපෙලින් කියවගන්න ලැබුනෙ එහෙම අදහසක්. ඒ වුණත් මට මේ පොත මදි. චරිත සහ සිදුවීම් ඉබාගාතේ යන ගතියක් දැණුනා. චරිත විස්තර වීම ප්‍රමාණවත් නැති බවත්, චරිතවල වෙනස් වීම් විශ්වසනීය බවින් අඩු බවත් තේරුණා. මුලු පොතම මංමුලා වෙලා වගේ.

හැබැයි පොතක් ලියන එකම වැඩක්. සහ මේ පොත මනඃකල්පිතයක්. ඔය කාරණා දෙකම ඔලුවෙ තියන් පොත කියවගෙන යද්දි අපට අදට වඩා එදා හොඳයිද කියන කාරණේ හිතන්න පුලුවන්. ඉතිහාසය ඇත්තටම සිද්ධ වුණේ ඒ විධියට වෙන්න පුලුවන්. එහෙම නැත්නම් පියදාස රන්පත්විල මහත්තයා වර්තමානය අතීතයට ප්‍රක්ෂේපණය කරලා පොත ලිව්වා වෙන්නත් පුලුවන්.

අදාල යුගය, ජන වහර, පැරණි සිරිත්විරිත් සහ සමාජ ක්‍රමය වගේ දේවල් ගැන ප්‍රමාණවත් හැදෑරීමක් නැතිව මෙහෙම පොතක් ලියන්න අමාරුයි. රන්පත්විල මහතා වෙහෙසක් නොගෙන කියවගෙන යන්න පුලුවන් විධියට රචනා කරල තියෙන විධියත් හොඳයි.

සරලව කියවන්නත්, ඉතිහාසෙත් දෙකම ඕන අයට නියම පොතක්.

https://www.goodreads.com/book/show/54348095

හිස් අවකාශයට කවි ලියන සහෘදයාට!

ඉතිං කොහොමද බං? මම දන්නෙ නෑ එහෙම උඹෙන් අහන්න තරම් මම උඹ ගැන දන්නව ඇති කියල. කොහොමත් මම අනිත් උන් ගැන බොහොම සුළුවෙන් දන්නෙ. අඩු තරමෙ මම මාවවත් හරියට නොදන්න එකේ උඹ ගැන කොහොම දැනගන්නද?

මේකයි... උඹ කියන, උඹ ලියන ගොඩක් දේවල් මට තේරෙන්නෙ නෑ තමයි. අඩු ගානෙ ඒව මගෙ කන් දෙකට, ඇස් දෙකට තේරෙන්නෙත් කලාතුරකින්. ඒ තරමට ඒව මට නුහුරුයි. අමුතුයි. අමුතුවට වඩා නුහුරුයි. හරියට මුල් වතාවෙ ගැහැණියක් එක්ක තනි වුණා වගේ පැත්තකට වුණ නුහුරු ගතියක් ඒවයෙ තියෙනව. හැබැයි ඔය ගැහැණියක් එක්ක තනිවෙන්න ගිය තරම් ආසාවෙන් මම උඹ කියන ඒව අහන්න, කියවන්න ආවෙ නෑ. ඒ නිසාම ගැහැණු මට දැන් හුරුයි. උඹ තවම මට නුහුරුයි.

සරලවම කිව්වොත් උඹව මට තේරෙන්නෙ නෑ.

හැබැයි එහෙම කියල මට උඹව අහක දාන්න පුළුවන්ද?

මම දන්නව උඹ යමක් දන්නව. දන්නව කියල කියවන ගොඩක් උන්ට වඩා උඹ දෙයක් දන්නව. ඒක උඹත් කියවනව තමයි. ඒත් ඒ උඹට විතරක් තේරෙන අපිට යාන්තම් තේරෙන භාසාවකින්. අඩු ගාණෙ කියවල, අහල යන්තම් හිත හදාගෙන යන්තම් තේරුනා කියල පිලිගන්න පුළුවන් තත්ත්වෙකටවත් පත් වෙන්න බැරි භාසාවකින්. ඒත් මම දන්නව උඹ ඒක කරන්නෙ අපට ආදරේට කියල. අපි හැමදාම කියවන, ලියන එකම කතාව වෙනුවට උඹ අපට එන්න කියන්නෙ වෙනස් යමක් විඳින්න. උඹගෙ කියවිලි අස්සෙ ලියවිලිවල අකුරු අස්සෙ අපට නොතේරෙන්නෙ උඹ අපට කරන ඒ ආරාධනය තමයි. ඒත් අපි ඒව අහන්නෙ නෑ.

මම වගේම අනිත් උන් හැමෝමත් ඔය කියන තරමට වෙනස් වෙන එක ගැන කයිවාරු ගැහුවට ඒක බොරුවක්. උන් සහ මම වෙනස් වෙනව මෙන්න මෙහෙම.

ඔන්න මම වෙනස් වෙනවා...
ඔන්න වෙනස් වෙන්නයි යන්නේ...
ඔන්න තව ටිකයි...
තව පොඩ්ඩයි...
ඇබිත්තයි....
චුට්ටම චුට්ටයි
තුත්තම තුත්තයි
මිලිමීටරයයි
තව ටිකයි
ඔන්න ඕන්න

ටිං ටොං ටිං...

අඩෝ මම වෙනස් වුණා ඩෝ... බලපං වැලමිටේ පච්චෙ... හැබැයි එහෙම වුණා කියල කලින් වගේම තවමත් මට වඩා චණ්ඩි නෑ ‍ඩෝ.... මට වඩා පොරවල් කොහෙද?

ඔන්න ඕක තමයි මගේ වෙනස් වීම. ඉතිහාසෙ දිහා හැරිල බැලුවම මම ඊට වඩා වෙනස් වෙලා නෑ. කවදාවත් ඊට වඩා වෙනස් වෙලා නෑ.

ඒත් උඹ වෙනස් වෙනවා. අළුත් හැඩේකට වෙනස් වෙනවා. වෙනස් වෙන්න බල කරනවා. මම ඒ නිසා උඹට ලයික් එකක් දාල සබ්ස්ක්‍රයිබ් වෙලා තියෙනවා. මම දන්නවා මේ උඹලගෙ අපේ කාලෙ නෙවෙයි. ඒ නිසා හොයාගන්න දෙයක් කාල බීල ඔහේ ඉන්නව ඇරෙන්න සිස්ටම් වෙනස් කරන්න මහන්සි වෙන එකෙන් දෙයක් වෙන්නෙ නැති තරම්. කාගෙ සිස්ටම්ද අපි වෙනස් කරන්නේ? අර මම කිව්ව කාල ඇඳල ඔහේ ඉන්න උන්ගෙ එකද? උන්ට වඩාත් හොඳට ජීවත් වෙන්න පුළුවන් සිස්ටම් එකක් වෙනුවෙන්ද උඹල අපි මැරෙන්න ඕන.

උඹ ගේමෙම ඉඳියි.

ඒත් මට බෑ.

ඒකයි මට උඹව අතාරින්න වෙන්නෙ. හැබැයි සදහටම නෙවෙයි. මම මගේ වැඩක් බලාගෙන ඉන්නයි යන්නේ. එතකොට උඹ උඹේ වැඩේ වුණ 'ජීවිතේ ගෙවීම' දිගටම කරයි. ලියයි. කතා කරයි. හිස් අවකාශයට.

කරන්න දෙයක් නෑ මචං. සිස්ටම් එකෙන්ම උන්ට වෙනසක් ඉල්ලුවොත්, ඒ වෙනුවෙන් විශ්වාසයෙන් එකතු වෙන්න පුළුවන් අවකාශයක් හැදුණොත් මමත් ඇවිත් උඹේ පැත්තකින් හිටගන්නං.

එතකල් මට ඔහේ ඉන්න දීපන්...